Những nội dung trao đổi tài chính gia đình cần thiết

Các tài liệu giáo dục tài chính của CFPB và FDIC cũng tiếp cận quản lý tiền theo các nhóm vấn đề gắn kết với nhau như thu nhập, hóa đơn, kế hoạch chi tiêu và tiết kiệm, mục tiêu tài chính, nợ và tình huống khẩn cấp. Consumer Financial Protection Bureau 1 Khi trao đổi trong gia đình, các nhóm nội dung này nên được chuyển thành những thông tin cụ thể mà những người có liên quan có thể cùng hiểu và cùng ra quyết định.

Thu nhập, chi phí và cách phân bổ tiền hằng tháng

Nội dung đầu tiên cần làm rõ là tiền của gia đình đến từ đâu và đang đi đâu. Các thành viên có trách nhiệm tài chính chung nên biết những nguồn thu nhập chính, mức độ ổn định của từng nguồn, các khoản chi cố định và những chi phí có khả năng biến động lớn.

Một bức tranh dòng tiền thực tế thường cần bao gồm:

·         Thu nhập thường xuyên như tiền lương, tiền công hoặc thu nhập kinh doanh

·         Thu nhập không thường xuyên như tiền thưởng, hoa hồng hoặc công việc phụ

·         Chi phí thiết yếu như nhà ở, ăn uống, đi lại, học tập và chăm sóc sức khỏe

·         Các khoản thanh toán định kỳ như điện, nước, viễn thông và dịch vụ đăng ký

·         Tiền dành cho tiết kiệm, đầu tư và trả nợ

·         Các khoản chi cá nhân của từng thành viên

Investor.gov khuyến nghị khi lập kế hoạch hoặc ngân sách nên bắt đầu bằng việc liệt kê thu nhập, chi phí, tiết kiệm và khoản đóng góp đầu tư, đồng thời bảo đảm thu nhập có thể trang trải chi phí sinh hoạt hằng tháng.

Trao đổi những con số này không nhằm kiểm soát từng khoản mua sắm nhỏ của nhau. Mục tiêu là xác định phần thu nhập thực sự có thể sử dụng, các nghĩa vụ bắt buộc và số tiền còn lại cho những mục tiêu khác.

Gia đình cũng cần thống nhất cách đóng góp. Chẳng hạn, các thành viên có thể đóng một khoản cố định, đóng theo tỷ lệ thu nhập hoặc phân chia trách nhiệm thanh toán từng nhóm chi phí. Không có một tỷ lệ duy nhất phù hợp với mọi gia đình; cách phân chia cần xét đến mức thu nhập, trách nhiệm chăm sóc và những nghĩa vụ riêng của từng người.

Các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính cần được minh bạch

Nợ ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền mà gia đình thực sự có thể sử dụng trong tương lai. Vì vậy, những khoản nợ có ảnh hưởng đến ngân sách chung không nên bị tách khỏi cuộc trao đổi tài chính.

Thông tin cần làm rõ gồm số dư nợ, số tiền phải trả định kỳ, lãi suất hoặc chi phí vay, thời hạn thanh toán và người chịu trách nhiệm đối với từng nghĩa vụ. Nợ thẻ tín dụng, vay mua nhà, vay mua xe, vay tiêu dùng hay những khoản vay khác đều có thể làm thay đổi đáng kể khả năng tiết kiệm và thực hiện mục tiêu của gia đình.

CFPB xem việc theo dõi thu nhập và hóa đơn, đưa ra quyết định về trả nợ cũng như cân nhắc trước khi nhận thêm nợ mới là những thành phần quan trọng của quản lý tài chính cá nhân.

Điểm quan trọng không chỉ là biết gia đình “có nợ hay không”, mà còn phải hiểu nợ đang tác động thế nào đến dòng tiền. Chẳng hạn, hai gia đình có cùng thu nhập nhưng gia đình phải dành một phần lớn tiền hằng tháng để trả nợ sẽ có khả năng tiết kiệm và chịu đựng biến cố thấp hơn.

Các thành viên vì thế nên thống nhất thêm thứ tự ưu tiên trả nợ và nguyên tắc trước khi phát sinh nghĩa vụ mới. Đặc biệt với một khoản vay có thể ảnh hưởng đến tài sản chung hoặc ngân sách trong nhiều năm, quyết định đó cần được trao đổi trước thay vì chỉ thông báo sau khi nghĩa vụ đã hình thành.

Quỹ dự phòng và cách gia đình xử lý những biến cố bất ngờ

Một kế hoạch tài chính chỉ dựa trên các tháng bình thường sẽ dễ bị phá vỡ khi xảy ra mất việc, bệnh tật, sửa chữa nhà cửa hoặc những khoản chi lớn không dự kiến. Vì vậy, quỹ dự phòng là một trong những nội dung tài chính cần được cả gia đình hiểu rõ.

CFPB định nghĩa quỹ khẩn cấp là khoản tiền mặt được dành riêng cho những chi phí ngoài dự kiến hoặc tình huống khẩn cấp, chẳng hạn sửa xe, sửa nhà, hóa đơn y tế hoặc mất thu nhập.

Gia đình nên trao đổi ít nhất ba vấn đề: hiện có bao nhiêu tiền dự phòng, khoản tiền đó được giữ ở đâu và trường hợp nào được xem là đủ điều kiện sử dụng.

Về quy mô, FINRA cho biết các chuyên gia hoạch định tài chính thường khuyến nghị quỹ dự phòng tương đương khoảng 3–6 tháng chi phí sinh hoạt. Người có thu nhập biến động hoặc công việc khó thay thế có thể cần mức dự phòng lớn hơn người có việc làm và nguồn thu ổn định. FINRA Đây nên được xem là một mốc tham khảo thay vì một con số bắt buộc cho mọi gia đình.

Gia đình có thu nhập chưa cao cũng không nhất thiết phải chờ đến khi có thể đạt đủ mức này mới bắt đầu. Việc tích lũy một khoản nhỏ trước vẫn tạo ra lớp đệm ban đầu và có thể giảm nhu cầu vay nợ khi xuất hiện chi phí đột xuất. FINRA cũng lưu ý rằng dù mục tiêu 3–6 tháng là hữu ích, bất kỳ khoản dự phòng nào phù hợp với khả năng hiện tại đều có giá trị.

Mục tiêu tiết kiệm và đầu tư của gia đình

Khi tình hình hiện tại đã rõ, các thành viên cần trao đổi về nơi họ muốn tài chính gia đình hướng tới. Đây là bước chuyển từ quản lý tiền để đáp ứng nhu cầu hôm nay sang sử dụng nguồn lực có chủ đích cho tương lai.

Các mục tiêu có thể khác nhau về thời gian và mức độ ưu tiên, chẳng hạn:

·         Một khoản mua sắm lớn trong tương lai gần

·         Học phí hoặc chi phí giáo dục

·         Tiền mua hoặc cải tạo nhà

·         Quỹ dành cho con

·         Kế hoạch nghỉ hưu

·         Mục tiêu tích lũy và đầu tư dài hạn

Investor.gov khuyến nghị xác định rõ các mục tiêu tài chính ngắn hạn, trung hạn và dài hạn trước khi lựa chọn cách tiết kiệm hoặc đầu tư; thời hạn của mục tiêu và khả năng chấp nhận rủi ro cũng có ảnh hưởng đến lựa chọn đầu tư.

Điều cần trao đổi không chỉ là “muốn tiết kiệm nhiều hơn”, mà nên chuyển mục tiêu thành các yếu tố cụ thể: cần bao nhiêu tiền, khi nào cần, hiện đã có bao nhiêu và mỗi tháng có thể dành thêm bao nhiêu.

Đối với đầu tư, các thành viên có tài chính liên kết với nhau cũng cần hiểu mức chấp nhận rủi ro của nhau. FINRA khuyến nghị các cặp đôi thường xuyên trao đổi về ưu tiên tài chính, kế hoạch ngân sách hoặc đầu tư, đồng thời tìm hiểu mục tiêu và mức chấp nhận rủi ro của đối phương.

Sự thống nhất này đặc biệt quan trọng khi một quyết định đầu tư sử dụng nguồn tiền dành cho mục tiêu chung. Một người muốn tối đa hóa khả năng tăng trưởng trong khi người còn lại ưu tiên bảo toàn vốn có thể dẫn đến xung đột nếu hai bên chưa thống nhất mục đích sử dụng tiền và mức tổn thất có thể chấp nhận.

Bảo hiểm, tài sản và những trách nhiệm tài chính dài hạn

Bức tranh tài chính gia đình không dừng lại ở tài khoản ngân hàng. Những tài sản có giá trị, bảo hiểm và các kế hoạch dài hạn cũng cần được những thành viên có trách nhiệm liên quan biết đến.

FINRA mô tả một kế hoạch tài chính toàn diện có thể bao gồm tiết kiệm, đầu tư, bảo hiểm, tiết kiệm giáo dục, nghỉ hưu, thuế và hoạch định di sản. FINRA Điều này cho thấy quản lý tài chính gia đình cần nhìn cả vào tài sản hiện tại lẫn các nghĩa vụ và nhu cầu có thể phát sinh trong tương lai.

Tùy hoàn cảnh, gia đình nên trao đổi về:

·         Những tài sản quan trọng đang sở hữu

·         Các hợp đồng bảo hiểm có ảnh hưởng đến gia đình

·         Người đang chịu trách nhiệm thanh toán các khoản phí định kỳ

·         Tài khoản tiết kiệm và đầu tư phục vụ mục tiêu chung

·         Những giấy tờ tài chính quan trọng và nơi lưu giữ

·         Người cần biết cách tiếp cận thông tin khi chủ tài khoản không thể trực tiếp xử lý công việc

Mục tiêu của việc chia sẻ không phải là để tất cả thành viên đều có quyền truy cập mọi tài khoản. Quyền sở hữu và quyền truy cập vẫn có thể được phân định rõ. Điều quan trọng hơn là tránh tình trạng chỉ một người nắm toàn bộ thông tin thiết yếu khiến gia đình lúng túng khi người đó ốm đau, mất khả năng xử lý công việc hoặc gặp biến cố.

Nguyên tắc chi tiêu và cách ra quyết định tài chính chung

Biết các con số vẫn chưa đủ nếu gia đình không thống nhất cách đưa ra quyết định. Hai người có cùng thu nhập và mục tiêu nhưng quan niệm rất khác nhau về tiêu dùng, tiết kiệm hay rủi ro vẫn có thể thường xuyên phát sinh bất đồng.

Vì vậy, một phần quan trọng của nội dung trao đổi tài chính gia đình là xây dựng những nguyên tắc chung. Chẳng hạn, các thành viên có thể thống nhất khoản chi nào được tự quyết, khoản chi nào cần trao đổi trước, việc sử dụng tiền tiết kiệm phải đáp ứng điều kiện gì và khi nào gia đình có thể nhận thêm một khoản vay.

Những nguyên tắc này có tác dụng biến kế hoạch thành cơ chế vận hành. Nếu không có chúng, ngân sách rất dễ chỉ tồn tại trên giấy vì các quyết định mua sắm và vay nợ thực tế vẫn diễn ra độc lập.

FINRA khuyến nghị các cặp đôi duy trì trao đổi thường xuyên về những ưu tiên tài chính của hộ gia đình, bao gồm chi phí sắp tới và xây dựng quỹ dự phòng, rồi cùng phát triển giải pháp như ngân sách hoặc kế hoạch đầu tư.

Một cuộc trao đổi định kỳ cũng hữu ích hơn việc chỉ nói chuyện khi đã xảy ra vấn đề. Gia đình có thể xem lại những thay đổi về thu nhập, chi phí lớn sắp tới, tiến độ trả nợ, mức quỹ dự phòng và tiến độ của các mục tiêu. Khi một biến số thay đổi đáng kể, kế hoạch cũng nên được điều chỉnh thay vì cố giữ nguyên những con số cũ.

Trao đổi tài chính gia đình hiệu quả cần bao phủ cả hiện trạng, nghĩa vụ, rủi ro và mục tiêu. Thu nhập và chi phí cho biết gia đình đang vận hành ra sao; các khoản nợ cho thấy phần nguồn lực đã bị cam kết; quỹ dự phòng tạo khả năng chống chịu trước biến cố; còn tiết kiệm, đầu tư và các kế hoạch dài hạn xác định hướng sử dụng tiền trong tương lai.

Mức độ chia sẻ có thể khác nhau giữa từng gia đình và từng thành viên. Người cùng chịu trách nhiệm về ngân sách hoặc nghĩa vụ tài chính cần thông tin chi tiết hơn, trong khi trẻ em có thể chỉ cần những nội dung phù hợp với độ tuổi. Điều quan trọng là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi một quyết định tài chính phải có đủ thông tin để hiểu quyết định đó và trách nhiệm của mình.

Khi các nội dung này được trao đổi thường xuyên và bằng những con số thực tế, cuộc trò chuyện về tiền sẽ không còn chỉ xuất hiện khi thiếu tiền hoặc xảy ra bất đồng. Nó trở thành một phần của quá trình cùng quản lý nguồn lực và chuẩn bị cho những mục tiêu chung của gia đình.