Cách bảo đảm an toàn mạng gia đình nhiều thiết bị

Để bảo đảm an toàn mạng gia đình nhiều thiết bị, gia đình cần tập trung vào ba nhóm hoạt động chính: kiểm soát thiết bị kết nối, quản lý quyền truy cập và duy trì trạng thái bảo mật của toàn bộ hệ thống mạng.

Quản lý danh sách thiết bị đang kết nối vào mạng Wi-Fi

Bước đầu tiên để bảo vệ mạng gia đình là biết chính xác những thiết bị nào đang sử dụng kết nối Wi-Fi.

Mỗi thiết bị được cấp quyền truy cập vào mạng đều có khả năng trao đổi dữ liệu với bộ định tuyến và các thiết bị khác trong cùng hệ thống. Nếu xuất hiện thiết bị lạ, gia đình có thể không nhận biết được nguy cơ truy cập trái phép hoặc việc sử dụng mạng ngoài mong muốn.

Việc kiểm tra định kỳ danh sách thiết bị giúp gia đình:

·         Phát hiện thiết bị không thuộc quyền sở hữu

·         Loại bỏ các kết nối không cần thiết

·         Xác định thiết bị cũ vẫn còn quyền truy cập

·         Kiểm soát số lượng điểm có thể ảnh hưởng đến an toàn mạng

Một mạng Wi-Fi có càng nhiều thiết bị thì càng cần được theo dõi thường xuyên, vì mỗi thiết bị có thể có mức độ bảo mật khác nhau.

Phân tách quyền truy cập giữa các nhóm thiết bị

Không nên để tất cả thiết bị trong gia đình hoạt động trên cùng một mức quyền truy cập.

Các thiết bị chứa dữ liệu quan trọng như máy tính làm việc, điện thoại cá nhân hoặc thiết bị lưu trữ nên được ưu tiên bảo vệ cao hơn so với các thiết bị giải trí hoặc thiết bị thông minh có yêu cầu bảo mật thấp hơn.

Việc phân tách mạng có thể giúp giảm tác động khi một thiết bị gặp vấn đề.

Ví dụ:

·         Thiết bị cá nhân có thể sử dụng mạng chính

·         Thiết bị khách có thể sử dụng mạng dành riêng cho khách

·         Thiết bị nhà thông minh có thể được đặt trong mạng riêng để hạn chế ảnh hưởng đến dữ liệu cá nhân

Cách tiếp cận này dựa trên nguyên tắc giảm phạm vi ảnh hưởng, nghĩa là một thiết bị gặp rủi ro không nhất thiết làm toàn bộ mạng gia đình bị ảnh hưởng.

Bảo vệ bộ định tuyến và thông tin đăng nhập Wi-Fi

Bộ định tuyến là trung tâm điều phối toàn bộ kết nối trong mạng gia đình. Nếu thiết bị này không được bảo vệ, các biện pháp bảo mật khác cũng có thể bị suy giảm hiệu quả.

Gia đình nên:

·         Thay đổi mật khẩu quản trị mặc định của bộ định tuyến

·         Sử dụng mật khẩu Wi-Fi có độ phức tạp cao

·         Không chia sẻ mật khẩu mạng chính cho quá nhiều người

·         Cập nhật phần mềm bộ định tuyến khi có phiên bản mới

Mật khẩu Wi-Fi chỉ bảo vệ lớp truy cập ban đầu, trong khi tài khoản quản trị bộ định tuyến có quyền kiểm soát sâu hơn như thay đổi cấu hình mạng, quản lý thiết bị và thiết lập bảo mật.

Vì vậy, cần bảo vệ riêng tài khoản quản trị và không sử dụng cùng một mật khẩu cho nhiều dịch vụ khác nhau.

Cập nhật và kiểm tra bảo mật cho từng thiết bị

Một mạng gia đình thường bao gồm nhiều loại thiết bị từ nhiều nhà sản xuất khác nhau. Mỗi thiết bị có thể có cách cập nhật và mức độ bảo mật riêng.

Thiết bị không được cập nhật trong thời gian dài có thể tồn tại các điểm yếu bảo mật đã được phát hiện trước đó.

Gia đình nên duy trì:

·         Hệ điều hành thiết bị luôn được cập nhật

·         Ứng dụng sử dụng mạng được cập nhật phiên bản mới

·         Thiết bị không còn được hỗ trợ được xem xét thay thế

·         Các tính năng kết nối không cần thiết được tắt

Đặc biệt với camera, thiết bị nhà thông minh hoặc thiết bị điều khiển từ xa, việc kiểm tra bảo mật thường xuyên giúp giảm nguy cơ bị truy cập ngoài ý muốn.

Kiểm soát thiết bị thông minh trong hệ sinh thái mạng gia đình

Các thiết bị IoT như camera, cảm biến, khóa thông minh hoặc loa thông minh giúp cuộc sống thuận tiện hơn nhưng cũng làm tăng số lượng điểm kết nối trong mạng.

Khác với máy tính hoặc điện thoại, nhiều thiết bị thông minh có khả năng bảo mật hạn chế hơn do tài nguyên phần cứng nhỏ hoặc ít được người dùng kiểm tra thường xuyên.

Khi sử dụng các thiết bị này, gia đình nên:

·         Đổi mật khẩu mặc định ngay sau khi cài đặt

·         Kiểm tra quyền truy cập của ứng dụng điều khiển

·         Chỉ bật các chức năng cần thiết

·         Theo dõi hoạt động bất thường của thiết bị

Việc tiện lợi không nên đánh đổi bằng việc mở rộng quá nhiều quyền truy cập không cần thiết.

Xây dựng thói quen sử dụng mạng an toàn cho mọi thành viên

An toàn mạng gia đình không chỉ phụ thuộc vào thiết bị mà còn phụ thuộc vào cách các thành viên sử dụng mạng.

Một số rủi ro phổ biến xuất phát từ hành vi như mở liên kết không rõ nguồn gốc, cài đặt ứng dụng không đáng tin cậy hoặc chia sẻ thông tin đăng nhập.

Gia đình nên thống nhất các nguyên tắc sử dụng:

·         Không chia sẻ mật khẩu Wi-Fi chính tùy tiện

·         Không cài đặt phần mềm không rõ nguồn gốc

·         Không bỏ qua cảnh báo bảo mật

·         Kiểm tra quyền truy cập trước khi cài ứng dụng mới

Khi nhiều người cùng sử dụng một mạng chung, nhận thức bảo mật của từng thành viên trở thành một phần của hệ thống phòng vệ.

Việc bảo đảm an toàn mạng gia đình nhiều thiết bị cần được xem là quá trình quản lý liên tục thay vì chỉ thiết lập một lần khi lắp đặt Wi-Fi. Gia đình cần kết hợp quản lý thiết bị, phân quyền truy cập, bảo vệ bộ định tuyến và duy trì thói quen sử dụng an toàn để giảm rủi ro trong môi trường có nhiều kết nối.