Cách sử dụng thiết bị thông minh an toàn từ đầu

Mỗi thiết bị thông minh đều có khả năng thu thập dữ liệu, kết nối với tài khoản trực tuyến và giao tiếp qua mạng. Vì vậy, bước chuẩn bị ban đầu quyết định mức độ an toàn, quyền riêng tư và độ ổn định trong quá trình sử dụng.

Kiểm tra thiết bị trước khi kết nối với gia đình

Trước khi thiết lập thiết bị thông minh, gia đình nên xác nhận thiết bị có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Các yếu tố cần kiểm tra gồm:

·         Nhà sản xuất và nguồn mua có đáng tin cậy hay không

·         Thiết bị có tài liệu hướng dẫn chính thức hay không

·         Thiết bị yêu cầu quyền truy cập dữ liệu nào

·         Thiết bị có hỗ trợ cập nhật phần mềm hoặc bản vá bảo mật hay không

·         Thiết bị có những tính năng kết nối nào như Wi-Fi, Bluetooth, camera hoặc micro

Việc kiểm tra ban đầu giúp gia đình hiểu thiết bị đang hoạt động như thế nào thay vì sử dụng theo mặc định của nhà sản xuất.

Thiết lập tài khoản và bảo mật ngay từ lần đầu sử dụng

Nhiều rủi ro xảy ra vì người dùng giữ nguyên mật khẩu mặc định hoặc sử dụng một mật khẩu cho nhiều thiết bị khác nhau.

Khi cài đặt thiết bị mới, gia đình nên:

·         Tạo tài khoản riêng cho thiết bị nếu cần thiết

·         Đổi mật khẩu mặc định ngay sau khi kích hoạt

·         Sử dụng mật khẩu mạnh và khác biệt với các tài khoản khác

·         Bật xác thực hai bước nếu thiết bị hoặc ứng dụng hỗ trợ

·         Không chia sẻ tài khoản quản trị chính cho quá nhiều người

Tài khoản là lớp bảo vệ đầu tiên giúp ngăn người khác truy cập trái phép vào thiết bị và dữ liệu liên quan.

Cập nhật phần mềm trước khi sử dụng thường xuyên

Thiết bị thông minh hoạt động dựa trên phần mềm và thường xuyên được nhà sản xuất cập nhật để sửa lỗi, cải thiện hiệu năng hoặc xử lý vấn đề bảo mật.

Trước khi đưa thiết bị vào sử dụng hằng ngày, gia đình nên:

·         Kiểm tra phiên bản phần mềm hiện tại

·         Cài đặt bản cập nhật mới nhất

·         Bật tính năng tự động cập nhật nếu phù hợp

·         Kiểm tra ứng dụng điều khiển đi kèm có phải phiên bản chính thức hay không

Một thiết bị chưa được cập nhật có thể tồn tại các lỗ hổng mà nhà sản xuất đã khắc phục trong những phiên bản mới hơn.

Cấu hình quyền riêng tư và quyền truy cập dữ liệu

Thiết bị thông minh thường cần truy cập một số dữ liệu để hoạt động, nhưng không phải quyền nào cũng cần được bật.

Gia đình nên xem lại:

·         Quyền truy cập camera

·         Quyền sử dụng micro

·         Quyền thu thập vị trí

·         Quyền lưu trữ dữ liệu

·         Quyền chia sẻ dữ liệu với bên thứ ba

Nguyên tắc phù hợp là chỉ cấp quyền cần thiết cho chức năng mong muốn.

Ví dụ, một thiết bị chỉ cần điều khiển ánh sáng có thể không cần quyền truy cập danh bạ hoặc dữ liệu cá nhân không liên quan.

Thiết lập mạng gia đình an toàn cho thiết bị thông minh

Thiết bị thông minh thường kết nối trực tiếp với mạng Wi-Fi gia đình, vì vậy bảo vệ mạng cũng là một phần của việc sử dụng an toàn.

Gia đình nên:

·         Sử dụng mật khẩu Wi-Fi đủ mạnh

·         Cập nhật phần mềm cho bộ định tuyến

·         Tách thiết bị thông minh khỏi các thiết bị chứa dữ liệu quan trọng nếu có thể

·         Kiểm tra danh sách thiết bị đang kết nối mạng

·         Tắt các tính năng kết nối không cần thiết

Một mạng được quản lý tốt giúp giảm nguy cơ thiết bị yếu trở thành điểm truy cập cho các cuộc tấn công.

Thiết lập cách sử dụng phù hợp cho từng thành viên trong gia đình

Thiết bị thông minh không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan đến thói quen sử dụng.

Gia đình nên thống nhất:

·         Ai được phép quản lý thiết bị

·         Trẻ em được sử dụng ở mức nào

·         Khi nào cần tắt camera hoặc micro

·         Cách xử lý khi thiết bị có dấu hiệu bất thường

·         Không tự ý cài đặt ứng dụng hoặc kết nối thiết bị lạ

Việc tạo quy tắc sử dụng giúp hạn chế các lỗi do con người gây ra.

Kiểm tra giới hạn và rủi ro trước khi phụ thuộc vào thiết bị

Thiết bị thông minh có thể hỗ trợ cuộc sống nhưng không nên được xem là hoàn toàn không có rủi ro.

Gia đình cần hiểu:

·         Thiết bị có thể ngừng hoạt động khi mất mạng

·         Dữ liệu có thể được lưu trữ trên máy chủ bên ngoài

·         Một số tính năng phụ thuộc vào tài khoản trực tuyến

·         Nhà sản xuất có thể thay đổi chính sách dịch vụ theo thời gian

Hiểu giới hạn giúp gia đình sử dụng thiết bị đúng vai trò và có phương án thay thế khi cần.

Checklist thiết lập thiết bị thông minh an toàn từ đầu

·         Kiểm tra nguồn gốc và thông tin nhà sản xuất

·         Đọc hướng dẫn sử dụng trước khi kết nối

·         Đổi mật khẩu mặc định

·         Bật xác thực hai bước nếu có

·         Cập nhật phần mềm mới nhất

·         Kiểm tra quyền truy cập dữ liệu

·         Cấu hình mạng Wi-Fi an toàn

·         Xác định thành viên được phép sử dụng

·         Kiểm tra các tính năng không cần thiết để tắt hoặc giới hạn

·         Thống nhất quy tắc sử dụng trong gia đình

Việc sử dụng thiết bị thông minh an toàn nên bắt đầu ngay từ thời điểm mở hộp và thiết lập ban đầu. Kiểm tra thiết bị, bảo vệ tài khoản, cập nhật phần mềm, quản lý quyền riêng tư và xây dựng thói quen sử dụng phù hợp sẽ giúp gia đình tận dụng lợi ích của công nghệ mà vẫn kiểm soát được rủi ro.